ΠίσωΝέα οπτική ταυτότητα
1. Το ζητούμενο
Η εργασία για την ανάπτυξη της νέας ταυτότητα του ΜΙΕΤ αποτέλεσε μια ιδιαίτερη ταυτοτική άσκηση με υψηλό βαθμό δυσκολίας. Το ζητούμενο, κι όπως αυτό τέθηκε εξ’αρχής στη σχετική πρόσκληση ενδιαφέροντος, αφορούσε δύο βασικά αιτήματα. Αφενός, να αναπτυχθεί μια σύγχρονη ταυτότητα, που θα αντανακλά, τις αξίες, την ιστορία και την αποστολή του Ιδρύματος, και αφετέρου, να εννοιολογεί τον άρρηκτο δεσμό του Ιδρύματος με την Εθνική Τράπεζα, χωρίς να επισκιάζεται ταυτοτικά η αυτοτέλεια του πρώτου.
Η αναζήτηση αυτής της λεπτής ισορροπίας, αποτέλεσε το κρίσιμο ζήτουμενο όλων των επιλογών που καθόρισαν την σχεδιαστική μας μεθοδολογία και το τελικό αποτέλεσμα.
2. Το πνεύμα πίσω από τον σχεδιασμό
Τύπος λόγου
Στον πυρήνα της εργασίας μας, εδράζεται η τυπογραφία. Η επιλογή αυτή δεν είναι απλώς, μια απόφαση αισθητικής φύσης, αλλά μια βαθιά στρατηγική κίνηση με πολλαπλές αναφορές και προεκτάσεις. Για ένα Ίδρυμα όπως το ΜΙΕΤ, που μεταξύ άλλων είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την εκδοτική δραστηριότητα και τα επιστημονικά συγγράματα, η τυπογραφία αποτελεί το κυτταρικό στοιχείο που συγκροτεί το αποτύπωμα της αποστολής και του έργου του. Έχοντας ως σημείο εκκίνησης την παραπάνω θέση, εστιάσαμε στην ανάπτυξη μιας πρωτότυπης γραμματοσειράς, ώστε τελικά ο νέος λογότυπος να μην αποτελεί απλώς ένα όμορφο λεκτικό σήμα, αλλά μια ισχυρή δήλωση ταυτότητας, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως ο συνεκτικός κρίκος που θα ενώνει όλο το εύρος των διαφορετικών τμημάτων και δραστηριότητων του Ιδρύματος.
3. Σχεδιασμός και σημειολογία
Η Εθνική Τράπεζα στην καρδιά του Ιδρύματος
Φόρμα και αντιφόρμα
Στην καρδιά της σχεδιαστικής μεθοδολογίας, εδράζεται ένα στοιχείο που όλοι γνωρίζουμε: η χαρακτηριστική έλλειψη με το ιστορικό κτήριο της Εθνικής Τράπεζας στην πλατεία Κοτζιά, που αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της ταυτότητας της Τράπεζας μέχρι και σήμερα. Η αντισυμβατική απόφαση να μην χρησιμοποιήσουμε την έλλειψη ως αυτούσιο σχήμα (ή σε κάποια γραφική παραλλαγή της), αλλά να την αξιοποιήσουμε ως το σχήμα που θα ορίσει τον αρνητικό χώρο της αρχιτεκτονικής των γραμμάτων της λέξης ΜΙΕΤ, οδήγησε στη δημιουργία μιας νέας και μοναδικής σε ύφος τυπογραφικής φόρμας. Η έλλειψη μετατρέπεται στον αθόρυβο αλλά ταυτόχρονα ισχυρό συνδετικό κρίκο του ΜΙΕΤ με την Τράπεζα, όχι κραυγαλέα αλλά οργανικά, προσδίδοντας στο τελικό ύφος της γραμματογραφίας επιπρόσθετες αναφορές και σημειολογικές προεκτάσεις.
4. Ισορροπώντας ανάμεσα στον Ουμανισμό και τη Γεωμετρία
«Η γραφή είναι η γεωμετρία της ψυχής», Πλάτωνας
Αρκέτους αιώνες μέτα, ο γάλλος φιλόσοφος, μαθηματικός και επιστήμονας φυσικών επιστημών, Ρενέ Ντεκάρτ (γνωστός στους περισσότερος με το εξελληνισμένο όνομα «Καρτέσιος»), μετατρέπει την πλατωνική διαίσθηση σε ένα μεθοδολογικό σύστημα. Διατυπώνοντας την περίφημη αναλυτική γεωμετρία, ο Καρτέσιος κατάφερε να «εγκλωβίσει» το χάος της φύσης μέσα σε ένα σύστημα αξόνων και γεωμετρικών αξίων. Η σκέψη του λειτούργησε ως ο απόλυτος κρίκος ανάμεσα στον Ουμανισμό και τη Γεωμετρία (την αντικειμενική δομή του σύμπαντος). [...]
5. Η τυπογραφία
Έχοντας ως ζητούμενο την αναζήτηση των παραπάνω ισορροπιών, το τυπογραφικό ύφος της γραμματογραφίας του ΜΙΕΤ κινείται προς αυτήν την κατεύθυνση. Η γραφή αντλεί την έμπνευσή της από τις κλασικές γραμματοσειρές των αρχών του 19ου αιώνα. Χαρακτηρίζεται από ρομαντικό ύφος με καθαρή άρθρωση, έντονες αντιθέσεις, ισσοροπώντας τον ουμανιστικό σχεδιασμό με την αυστηρή γεωμετρία. Το τελικό σχέδιο του γράμματος ολοκληρώνει μια εκλεπτυσμένη διακοσμητική τάση. Οι καμπύλες και οι γεωμετρικές καταβολές των γραμμάτων εμπνέονται από την κλασική αρχιτεκτονική – και συγκεκριμένα, τη διακοσμητική διάθεση που χαρακτηρίζει τα ιωνικά και κορινθιακά κιονόκρανα, στοιχεία διαχρονικά που εγγράφονται στη συλλογική μας μνήμη και ταυτότητα.
Δημήτρης Παπαζογλου
Designer - Creative Director, DpS Athens
Μέλος της Alliance Graphique Internationale / AGI
Εταίρος της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος
Ομάδα έργου DpS Athens: Δημημήτρης Παπάζογλου, Αριστομένης Τζάνος, Γιώργος Σαρτζής, Bruno Rodriguez
